Khi còn là sinh viên Khoa Ngữ văn của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, chàng sinh viên Nguyễn Phú Trọng nổi tiếng là người rất chăm đọc sách. Bạn bè kể rằng trong cặp của ông lúc nào cũng có một cuốn sổ nhỏ.
Ông thường ghi lại những câu văn hay, những ý tưởng thú vị từ sách và cả những điều quan sát được trong cuộc sống. Sau khi tốt nghiệp, ông về công tác tại Tạp chí Cộng sản, bắt đầu sự nghiệp nghiên cứu lý luận và làm báo.
Những người làm việc cùng kể rằng ông luôn đọc rất kỹ tài liệu trước khi viết bài. Ông thường nói với đồng nghiệp trẻ:
“Làm báo, làm nghiên cứu lý luận phải trung thực với sự thật và cẩn trọng với từng câu chữ.”
Chính sự nghiêm túc ấy đã giúp ông trở thành một nhà nghiên cứu lý luận uy tín và sau này đảm nhiệm nhiều trọng trách của Đảng và Nhà nước.
